Vroeger dacht ik altijd dat ik keuzes had echter ik besef me steeds meer dat ik geen enkele keuze heb. Ook voor mijn coaching cliënten is er uiteindelijk maar een optie, want het lichaam twijfelt niet.

Het lichaam twijfelt niet

Mijn lichaam geeft aan welke keuze ik moet maken en het lichaam twijfelt nooit. Ik bedoel dan niet dat ik kies vanuit mijn emoties of instincten. Emoties zijn geen goede raadgever bij de keuzes die we maken. Emotie zijn kortstondig, deze komen en gaan. Ik heb het over de authenticiteit van het lichaam, de congruentie van de signalen die allemaal dezelfde richting op wijzen.

Ik weet nog dat ik enkele jaren geleden ontslag nam. Ik zou je kunnen zeggen dat het een keuze was, maar het was echt geen keuze. Ik moest. Mijn lichaam schreeuwde om ontslag te nemen. Geen keuze vanuit boosheid of frustratie. Alle signalen in mij en om mij heen bewogen maar in een richting. Het gevoel was zo sterk dat ik het niet meer kon negeren. Ik moest reageren.

Het antwoord is altijd direct aanwezig

Zodra je voor een keuze staat geeft het lichaam direct het antwoord. De meeste mensen registreren deze signalen niet. Ze volgen de gedachten, herinneringen en verwachtingen die direct daarna volgen. Ze neigen ertoe om dezelfde keuze te maken die ze altijd hebben gemaakt gebaseerd op deze herinneringen. De gedachten en emoties vertroebelen vervolgens de helderheid om de signalen te zien die er NU zijn. En weg is de duidelijkheid en het overzicht.  

Twijfelen over keuzes

In coaching kom ik veel cliënten tegen die twijfelen over keuzes. Ik vraag dan de verschillende opties toe te lichten. Het enige wat ik vervolgens doe is teruggeven wat ik zie, voel en hoor. Bij de ene optie is er aanwezigheid, duidelijkheid in de stem en ontspanning op het gezicht. Bij de ander keuze is er angst en verlangen voelbaar en gaat de cliënt meer denken, herinneringen en verwachtingen komen naar voren.

Passende keuzes maken betekent bewust worden

Naarmate ik ouder word, word ik steeds bewuster van wat ik voel en ervaar. Dat betekent dat bij elke keuze ik opmerk welke signalen mijn lichaam aangeeft en helderheid krijg over de betekenis van de signalen die ik ervaar. Linksaf voelt goed, rechtsaf voelt gewoon niet meer goed. Hoe bewuster ik word, hoe sterker de signalen die ik opmerk. Dat betekent dat ik mijn lijf niet meer kan negeren. Bepaalde keuzes kan ik gewoon niet meer maken.

Bij kleine dingen zoals het kiezen van een pak suiker maakt het allemaal niet zoveel uit. Echter hoe bewuster ik word, hoe meer ik me besef dat zelfs bij een pak suiker een subtiele beweging voelbaar wordt in mijn lijf die aangeeft welk pak suiker ik moet pakken. Kiezen wordt niet meer iets om over na te denken. Het wordt een bewust automatisme waarbij ik in het nu reageer op de signalen die er zijn.

Vertrouw bij keuzes in het moment

Geen verwachtingen en herinneringen erbij halen, maar waarnemen en vertrouwen in het moment. En ja, soms is het hoofd dominant en maak ik een keuze die achteraf niet goed uitpakt. Dat noemen we evolutie. We leren van de fouten die we maken, we worden bewuster zodat we volgende keer de signalen duidelijker herkennen. Lukt het de volgende keer weer niet, dan lukt het die keer erop. Er komt altijd een moment dat we wakker worden en de signalen gaan herkennen.

                                                            

Heb je meer behoefte aan tastbaarheid, meer concrete uitleg en technieken om te vertrouwen op je intuïtie bij de keuzes die je maakt? Het boek van ‘intuïtie naarinzicht’ is nu bestelbaar en ligt de boekhandel. 

Pin It
We willen nee zeggen en toch de relatie behouden. Hoe zeg je nee? Dat is niet altijd makkelijk. En hoe geef je je grenzen aan bij een persoonlijke aanval of zelfs agressie?

Grenzen aangeven en nee zeggen

Misschien hoop je dat de ander jouw grens aanvoelt, deze ziet en accepteert. Er zijn echter altijd mensen die jouw grenzen niet zien, aanvoelen of misschien niet willen zien. De ander heeft soms een ander gevoel of interpretatie van de grens dan jij hebt. De oorzaak kan ook bij jou liggen, dat jij de grenzen niet of verkeerd aangeeft.
                                                                                         
Artikel geschreven door: Luc van Esch, trainer & coach
Wil je jouw assertiviteit ontwikkelen? Grenzen kunnen aangeven? Neem contact op voor een vrijblijvende kennismaking

8 stappen voor duidelijke grenzen

Hier onder 8 stappen om duidelijk jouw grenzen aan te geven met de intentie om de relatie te behouden:

1. Waarom wil je je grenzen aangeven?

De motivatie is de motor die zorgt dat jij je grenzen aangeeft. Deze zet je in beweging. Bedenk eens: wat kost het jou dat jij je grenzen niet aangeeft? Wat zou het je opleveren wanneer je de grenzen vanuit ontspanning, respect voor jezelf en de ander kunt aangeven? Hoe zou jij je dan voelen? Waarom is dat zo belangrijk voor je?

Je kunt je afvragen wat voor jou in je leven werkelijk belangrijk is. Waar zeg je in je leven ja tegen? Waar zeg je dan nee tegen? Iemand die grenzen aangeeft, weet wat hij of zij op dat moment belangrijk vindt.

2. Wees bewust van de grens. 

Als je de grens niet kent, hoe kun je deze dan aangeven? Haal enkele herinneringen op wanneer jouw grenzen overschreden waren....Houd eventueel een dagboek bij van relevante situaties. Wat gebeurt er dan? Wat denk je? Wat voel je? Probeer met name de fysieke sensaties in je lijf bewust te zijn die je op dat moment ervaart.

3. Grenzen moet je niet bedenken, deze moet je voelen

De mens heeft een meer dan goed invoelingsvermogen (Lees: Wat is intuitie). Je pikt op wanneer iemand boos is en dus wanneer de grens is bereikt. Hoe sterker jij VOELT waar de grens zit, hoe sterker de ander dit voelt en er dus niet over heen gaat. Daarnaast zal het voelen van je grenzen ervoor zorgen dat je non-verbaal signalen aangeeft dat je grenzen zijn bereikt. Hoe meer signalen jij afgeeft dat je grens is bereikt, hoe sterker de boodschap.

Kun jij de grens niet voelen? Dan geef je niet de benodigde signalen af, waardoor de ander de grens niet kan waarnemen, zien OF voelen. 

4. Helpende gedachte bij grenzen

Misschien ben je bang dat er iets ergs zal gebeuren wanneer je nee zegt. Dat de ander je niet meer aardig vindt of dat je ruzie krijgt. Onderzoek je gedachten.....wat is het ergste wat kan gebeuren als jij je grenzen aangeeft? Is het reëel om dit te verwachten? Hoe erg is het werkelijk? Klopt het wat ik denk? Is het feitelijk waar?
Vaak zijn de angsten die we voelen gebaseerd op herinneringen uit het verleden. Helpende gedachten of een mantra die je in jezelf herhaalt kunnen je helpen je grenzen aan te geven. Bijvoorbeeld:
  • Ik heb het recht grenzen aan te geven
  • Een ander mag vragen en ik mag nee zeggen
  • Als ik nee zeg is dat niet het einde van de wereld
  • Een ruzie betekent nog niet de relatie beëindigt. 
  • Het is maar een gedachte en een gevoel. Ik zal er echt niet dood aan gaan.
  • etc.

4. Oefenen met grenzen in veilige situaties, stap in de spanning

Oefen eerst in situaties waarin je je veilig voelt zoals thuis of bij vrienden of familie. Zeg eens nee tegen iets kleins, tegen iets waar je gemakkelijk ja tegen kunt zeggen. Oefening baart kunst. Suggestie om op je werk eens tegen aan kleine opdracht of activiteit nee te zeggen. Observeer hoe de omgeving daarop reageert.

Stap in de spanning.

Het is spannend om grenzen aan te geven. Je weet immers niet hoe de ander gaat reageren. Misschien vind hij of zij jou dan niet meer leuk? Deze gedachte levert direct spanning op en dat wil je natuurlijk vermijden. Dit vermijdingsgedrag is de belangrijkste oorzaak dat je je grenzen niet aangeeft. Wanneer jij op je gemak bent bij je ongemak zal het gemakkelijker zijn om je grenzen aan te geven.
Je zult merken dat elke keer dat jij je grenzen aangeeft, dit gemakkelijker zal zijn en de spanning zal verminderen.

5. Grens aangeven door bewust houding aan te nemen

Verbale communicatie is slechts 30% van de totale communicatie. Non-verbale communicatie is belangrijk om impact te hebben. Tips voor stevige non-verbale houding:
  • Rechtop staan op twee benen
  • Duidelijk praten
  • De ander aankijken, niet te strak, zonder glimlach.
  • Rustig ademhalen, bij teveel spanning, richt aandacht op de uit ademhaling.
  • Borst vooruit, schouders recht.
Verbale tips: spreek duidelijk, kort en bondig, spreek vanuit jezelf. Je kunt je misschien voorstellen dat een grens aangeven met een hoge stem, zacht uitgesproken waarbij je klein maakt, geen indruk maakt.

Aan de andere kant, spreek ook niet te fel, agressief en te boos, dan loop je het risico dat de ander hier fel op terug reageert.

6. Geef je grens aan: zeg nee bij verzoeken van anderen.

  1. Zeg NEE.
  2. Geef eventueel een reden. Redenen kunnen leiden tot discussie. Probeer het eens zonder reden. Het is verademing en je zult merken dat het vaak geaccepteerd wordt.
  3. Sta stil bij de teleurstelling van de ander!! Heel belangrijk om dit te doen. Dit zorgt voor het behoud van een goede relatie. Wees hard op de inhoud, zacht op de relatie.
    • Ik kan me voorstellen dat het vervelend voor je is, echter ik heb er echt geen tijd voor.
    • Ik snap dat je teleurgesteld bent. Ik heb geen tijd en kan het dus niet doen.
  4. Geef eventueel een alternatief bij aandringen. Dit alternatief bied je aan om de ander te helpen. Het kan bijdragen om de relatie goed te houden. Valkuil kan zijn dat de ander zegt dat dit geen goed alternatief is en vervolgens de bal weer bij jou legt. Herhaal dan de nee.
  5. Herhaal NEE
  6. Zeg wat je van het gedrag van de ander vindt. Wanneer de ander doorgaat met vragen respecteert hij of zij jouw nee niet. Zeker wanneer je al 2 of 3 keer nee hebt gezegd, dan mag je daar echt wel iets van zeggen.
    • Ik heb al drie keer nee gezegd en je vraagt het nu voor de vierde keer. Ik merk dat ik dat vervelend vind. Snap je dat?
  7. Stop het gesprek

7. Grenzen aangeven bij persoonlijke aanval.

Soms zijn het geen verzoeken waar je nee tegen zegt, maar moet je duidelijk je grenzen aangeven wanneer iemand persoonlijk wordt. Voorbeelden zijn schelden, paaien of beledigen.
  1. Maximaal een keer negeren. Wanneer de ander nog een keer persoonlijk wordt zal je hierop moeten reageren.  
  2. Gedrag en norm benoemen. Bv. U beledigt mij, dat accepteer ik niet.
  3. Keuze geven uit twee. Bv. Als u doorgaat met beledigen, beëindig ik het gesprek. Stopt u daarmee, dan kunnen we verder praten.

8. Grenzen aangeven bij bedreiging.

Een bedreiging kan gericht zijn jou, je dierbaren of je persoonlijke eigendommen. Veiligheid staat voorop. Beëindig altijd direct het contact. In het geval van een bedreiging is een leugentje voor bestwil geaccepteerd zodat je uit de situatie kunt ontsnappen. Daarna alarmeren!
Pin It
Emoties zijn doorgaans nuttig. Ze geven informatie over wat we leuk of niet leuk vinden. Ze helpen ons bij het nemen van beslissingen.

Ons gedrag is niet altijd een vrije keuze. Ons reptielen-brein beslist in een split-second of we moeten vechten of vluchten. Voor de meeste mensen betekent dit dat de emoties bepalen hoe ze zich gedragen in een groot deel van hun leven.

Leren omgaan met emoties.

Door meditatie kunnen we leren om onze emoties te ervaren zonder er in mee te gaan. Dat geeft vrijheid, innerlijke rust en ruimte in ons gedrag. Niet alleen ons gedrag zal dan veranderen, ook onze gedachten veranderen dan mee.
Leren omgaan met emoties begint bij bewustzijn over onze gevoelens en emoties. 

Lees meer over emoties en gevoelens

Pin It
Flow is het gevoel dat alles als vanzelf gaat. Er is weinig besef van tijd en niets kost moeite. Toevalligheden dienen zich aan als vanzelf.

Elementen van flow

Volgens Csikszentmihalyi kan het gevoel van flow gekenmerkt worden door ten minste een aantal van de volgende acht kenmerken: (zie wikipedia)
  1. Doelgerichtheid
  2. Concentratie
  3. Verlies van zelfbewustzijn
  4. Verlies van tijdsbesef
  5. Directe feedback: je kunt direct sturing tijdens uitvoering van je activiteit
  6. Balans tussen jouw vaardigheden en de uit te voeren activiteiten
  7. Een gevoel van persoonlijke controle
  8. De activiteit geven voldoening

Waarom is er geen flow?

Dat is op zichzelf al een verkeerde vraag. De vraag die je jezelf beter kunt stellen is waarom ervaar ik geen flow? Want ik ga je vertellen dat er altijd flow is. We hebben de neiging alleen flow te herkennen wanneer het een positieve flow is en alles lekker gaat zoals we ons in ons hoofd voorgesteld hadden. Alles klopt dan en sluit op elkaar aan. Echter we beseffen ons niet dat als het niet lekker loopt, ook alles op elkaar aan sluit.

Mind vs Flow

Het is je ‘mind’, dat deel in jou wat denkt en oordeelt, wat zich verzet tegen bepaalde dingen die jij op dit moment aan het ervaren bent. Je ‘mind’ heeft een bepaald idee van flow en hoe het leven er voor jou uit zou moeten zien, wat niet klopt met de realiteit. Juist het denken en oordelen is wat jou uit het besef van flow haalt.
Denk aan de toptennisser die helemaal aanwezig is en in de flow. Het geluid van het publiek verdwijnt naar de achtergrond door de focus op de wedstrijd. Foutjes die hij maakt worden gezien, geaccepteerd en gecorrigeerd. Alles loopt.
Tegenover de toptennisser staat de subtopper die zich irriteert aan de omgeving en het publiek. Hij verzet zich tegen de foutjes die hij maakt. 'Het loopt niet' en is op zoek naar de flow. Gevolg is dat de subtopper door het verzet steeds meer fouten gaat maken en steeds meer verwijderd is van zijn 'gevoel' van flow.

Flow is er altijd

Het leven is zoals het is. Het leven is volmaakt en stroomt in volledige harmonie waarbij alles klopt. Alles gaat als vanzelf. Niets kost de natuur moeite. Alle elementen van flow zijn inherent aan de natuur zoals deze zich manifesteert in de wereld. Het leven is zo kloppend dat jij altijd gespiegeld zult krijgen wat jij al denkt en voelt. Jouw oordelen en hoe jij je voelt zullen jouw ervaring altijd kleuren.

Flow creëren hoe doe je dat?

Flow kun je dus niet creëren, echter alleen bewust zijn. Flow is een staat van bewustzijn waarin je aanwezig bent en het ‘zelf’ vergeet. Je zit niet in de oordelende modus. Er is focus. Dat betekent dat je met je aandacht in het hier en nu bent bij wat zich nu aandient. Ook dat kan een intense emotie zijn zoals verdriet of boosheid. Ook kan een uitdagende taak gebeuren in flow.

Bewustzijn creëren van flow

Vraag jezelf als eerste eens af waar jij je op dit moment in je leven tegen verzet. Vervolgens....

• Het verzet ervaren exact zoals het zich bij jou aandient
• Aandacht voor wat er is in het moment
• Op je gemak zijn met je ongemak. (Bedenk dat alleen de ‘mind’ het ongemak ervaart en benoemd als zijnde vervelend)
• Bewustzijn van de ‘mind’ die oordeelt en analyseert en deze zijn gang laten gaan

Wanneer deze drie aspecten meer eigen worden komen automatisch twee andere aspecten naar voren. Er ontstaat plezier en je ervaart controle terwijl je zelfs zou kunnen beseffen dat deze er niet is en er nooit zal zijn. Hoe minder verzet je hebt, hoe anders je naar het leven gaat kijken. Schijnbaar positieve flow dient zich als vanzelf aan. Rest alleen nog het gebruik maken van jouw intuïtie die de natuurlijke stroom aanvoelt waar het leven heen gaat.
Pin It

Wat is intuïtie

Intuïtie is helder weten, ook wel 'inzicht zonder nadenken'. Intuitie toont zich door directe ervaring zoals beelden, gevoelens of woorden die NU aanwezig zijn.

Wat is intuïtie niet.

Intuitie is geen weten door oordelen of door denken. Denken en oordelen geven informatie die gebaseerd is op ervaringen uit het verleden. Je leeft dan vanuit een automatisch patroon, waarbij je reageert zoals je vroeger ook reageerde.

Lees verder over intuitie en readings in mijn blog:

Pin It

Vrij jong al was ik op zoek naar het perfecte plaatje, mooi huis, leuke vriendin, goed betaalde baan en auto. Als ik dat had, dàn zou ik gelukkig zijn. Waar dat programmatje vandaan komt, geen idee, ouders, maatschappij?!? Toen ik 26 was, was dat plaatje compleet en tegelijk kwam het besef dat ik niet gelukkig was.

Waarom?

Ik was op zoek naar een beeld, een gedachte, een fantasie  ofwel een idee van de werkelijkheid. Ik volgde een programmatje in mijn hoofd in plaats van werkelijk te voelen wat ik in het moment verlangde. Ik was op zoek naar iets buiten mezelf zodat ik me in mezelf gelukkig zou voelen. Ik had contact verloren met wat het meest belangrijk was en is, namelijk mezelf.

Het diepe geluk zit altijd van binnen.

De meeste mensen zijn net als ik op zoek naar iets buiten zichzelf. Ze denken ‘Als ik dat heb, dan ben ik gelukkig’.  Als ik die vriendin heb, dan ben ik gelukkig. Als ik een nieuwe baan heb, dan wordt ik pas echt gewaardeerd. We zijn op zoek naar iets buiten onszelf, terwijl het antwoord in onszelf ligt.

  • Je wilt niet die vriend(in)! Je wilt geborgenheid en liefde voelen (wat je ervaart als je bij die leuke vriend(in) bent.)
  • Je wilt niet die nieuwe auto. Je wilt die blijdschap voelen (wat je ervaart als je in die nieuwe auto rijd).
  • Je wilt niet die nieuwe baan. Je wilt de waardering voelen (die je ervaart als je die nieuwe baan hebt.)

Het kunnen natuurlijk ook andere gevoelens zijn die je wilt ervaren. Maar het antwoord is hetzelfde. Je bent buiten jezelf op zoek naar om in jezelf iets te voelen.

Alles wat je verlangt zit in je.

Er is niets wat buiten jezelf ligt, alles ligt in jou. Die ene vriend(in), die auto, of dat ene baan, kunnen hoogstens iets wakker maken in je. Je kunt namelijk niet iets voelen wat nog niet in jou zit. Ik herhaal dat nog eens. Je kunt iets niet voelen wat niet in jou zit want alles wat je ervaart, ervaar je in jou. Wat je ziet, is licht wat op je netvlies valt en in jou omgezet wordt tot ervaring en gevoel. Wat je hoort vang je op en wordt in jou omgezet in ervaring en gevoel. Alle ervaringen, ervaar jij en ervaar je in jou.

Waarom ben ik dan niet altijd blij en gelukkig?

Werkelijk geluk en tevredenheid komen voort uit acceptatie van wat er is. Als je volledig in het moment bent, in contact met wat er is, is er diepe tevredenheid en geluk. Haal die momenten maar eens voor de geest! Op dat moment ben je blij met wat er is, je geniet, de zintuigen staan open. Je bent niet aan het denken over de toekomst of het verleden. Je bent aanwezig, genietend in het hier en nu.

Teveel denken en oordelen.

De praktijk is echter dat we teveel in ons hoofd zitten. Problemen zoeken en vinden, analyseren en die willen oplossen zoals de meeste van ons elke dag ook op hun werk doen. We maken onderscheid tussen goed en fout, leuk en niet leuk. Dit proces brengt ons uit eenheid en uit de acceptatie. Deze oordelen zorgen voor emoties, wat spanning creëert in ons lichaam wat weer niet prettig is om te ervaren met als gevolg dat we nog meer gaan denken om die spanning weer op te lossen met als gevolg een cyclus van denken, oordelen en willen oplossen.

De consequentie is dat we niet meer voelen en steeds meer afgescheidenheid ervaren. Door veel te denken, voelen we de spanningen niet meer, maar ook de geluksgevoelens en blijdschap niet meer. Onrust is wat overblijft en een gejaagdheid naar dingen buiten onszelf om onszelf gelukkig te maken. We hebben dan ontmoeting met een leuke vrouw, of nieuwe baan nodig om even weer contact te kunnen maken met die blijdschap die altijd al in ons zat.

Aandacht naar binnen richten

Richt niet je aandacht naar buiten, maar richt je aandacht naar binnen. Dat is niet altijd gemakkelijk want het eerste wat je tegenkomt zijn alle redenen om dàt juist niet te doen. Want je lichaam zit inmiddels vol met spanning, emoties die je juist NIET wilt voelen. Wanneer je echter de bereidheid toont deze aan te kijken, te voelen, zul je merken dat je je steeds completer voelt omdat je steeds meer delen van jezelf aanvaard.

  • Verlang je naar een vriendin? Verlang je naar liefde? Voel je zelfliefde
  • Verlang je naar een nieuwe baan? Verlang je naar waardering? Voel je zelfwaardering

Voel wat je verlangt. Voel je zelfliefde, voel de zelfwaardering. Dan voel je je compleet. Dan voel je je echt gelukkig. En raar genoeg zul je merken dat die vriendin en die nieuwe baan zich als vanzelf zullen manifesteren. Want zo binnen, zo buiten. Maar dat is voor een andere blog.

Pin It